[ARTYKUŁ PRASOWY] Nowe oznakowanie produktów chemicznych według kryteriów CLP w karcie charakterystyki

Nowe oznakowanie produktów chemicznych według kryteriów CLP w karcie charakterystyki [ARTYKUŁ PRASOWY]

Obrót substancjami i mieszaninami dotyczy całego rynku globalnego. Globalny Zharmonizowany System Klasyfikacji i Oznakowania Chemikaliów (GHS) wprowadza harmonizację przepisów dotyczących klasyfikacji i oznakowania oraz spójność między przepisami dotyczącymi klasyfikacji i oznakowania z jednej strony, a przepisami odnoszącymi się do transportu – z drugiej.

GHS został wprowadzony w UE poprzez rozporządzenie (WE) nr 1272/2008 nazywane w skrócie rozporządzeniem CLP w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin, które  obowiązuje od 1 grudnia 2010r.

Rozporządzenie CLP  zastępuje obecne stosowane zasady klasyfikacji, pakowania i oznakowania substancji niebezpiecznych (Dyrektywę DSD 67/548/EWG) oraz preparatów (Dyrektywę DPD 1999/45/EC).
W okresie przejściowym do dnia 1 czerwca 2015 r. Rozporządzenie CLP będzie obowiązywać równolegle z   istniejącym ustawodawstwem dotyczącym klasyfikacji i oznakowania substancji i preparatów (DSD i DPD). Od 1 czerwca 2015r. obowiązywać będą wyłącznie przepisy CLP dla wszystkich chemikaliów.

Każdy  producent, importer lub dalszy użytkownik, musi dokonać re-klasyfikacji swoich substancji i mieszanin, już zaklasyfikowanych (DSD lub DPD) na klasyfikację CLP, a także zmienić ich karty charakterystyki a za tym idzie etykiety.


Etykiety

Etykieta powinna być przygotowana w języku urzędowym państwa członkowskiego, w którym substancja lub mieszanina wprowadzana jest do obrotu. Oznakowanie produktu niebezpiecznego musi obejmować nazwę umożliwiającą jednoznaczną identyfikację substancji lub preparatu, nazwy określonych substancji niebezpiecznych zawartych w preparacie, nazwę i siedzibę firmy lub osoby wprowadzającej substancję lub preparat do obrotu oraz napisy i znaki ostrzegawcze. Dodatkowo etykieta produktu oznaczona powinna być dodatkowymi informacjami jak zwroty H i P oraz gdy koniecznie stosowanym piktogramem.

 

Zawartość etykiety CLP [a karta charakterystyki]

 

 

*         identyfikator produktu                                                    

*         piktogramy
*         hasła ostrzegawcze

*         zwroty H (zwroty wskazujące rodzaj zagrożenia)

*         zwroty P (zwroty wskazujące środki ostrożności)

*         informacje uzupełniające (w tym zwroty EUH)

*         nazwa, adres i numer telefonu dostawcy lub dostawców

*         nominalna ilość tej substancji lub mieszaniny w pakunkach udostępnianych ogółowi społeczeństwa, chyba że ilość ta jest określona gdzie indziej na opakowaniu


 

Etykiety powinny być trwale przytwierdzone do co najmniej jednej powierzchni opakowania bezpośrednio zawierającego substancję lub mieszaninę. Należy również zapewnić wyraźnie odróżnianie się od tła, a ich wielkość i odstępy między znakami mają umożliwić  łatwe ich odczytanie

 

Czasami należy  uwzględnić na swojej etykiecie informacje wymagane przez inne prawodawstwo, na przykład informacje wymagane przez prawodawstwo w zakresie produktów biobójczych, środków ochrony roślin, detergentów i dozowników aerozolu.

 

Identyfikator produktu

Zgodnie z wymaganiami prawa identyfikator produktu powinien znaleźć się na etykiecie oraz w karcie charakterystyki. Identyfikator dla mieszaniny zawiera nazwę handlową produktu lub zastosowanie oraz substancje wpływające na klasyfikację.

Np.:            ŚRODEK DO CZYSZCZENIA KAROSERII

Zawiera Benzynę lekką obrabianą wodorem

 

Piktogramy 

Piktogram jest graficznym przedstawieniem występującego zagrożenia. Poszczególne piktogramy określają rodzaj zagrożenia, jakie należy zamieścić na etykiecie, zgodnie z częścią 2 (zagrożenia fizyczne), częścią 3 (zagrożenia dla zdrowia) i częścią 4 (zagrożenia dla środowiska) załącznika I do CLP (art. 19 CLP).

Piktogramy powinny mieć kształt kwadratu ustawionego na wierzchołku (kształt rombu) i powinien mieć czarny symbol na białym tle z czerwonym obramowaniem.

Każdy piktogram powinien zajmować co najmniej jedną piętnastą powierzchni ujednoliconej etykiety, jednak minimalna powierzchnia nie może być mniejsza niż 1 cm kwadratowy.

Należy dostosować kolor i wygląd etykiety tak, aby piktogram wyraźnie odróżniał się od tła etykiety. 


Hasła ostrzegawcze

 

Etykieta powinna zawierać odpowiednie hasło ostrzegawcze zgodne z klasyfikacją danej substancji lub mieszaniny stwarzającej zagrożenie. W przypadku, kategorii zagrożeń wyższego stopnia, na etykiecie powinno widnieć hasło ostrzegawcze "niebezpieczeństwo" (np.:  toksyczność ostra w kategoriach 1-3), zaś  w przypadku zagrożeń niższego stopnia, użytkownik powinien ujrzeć hasło ostrzegawcze "uwaga"(np.: toksyczność ostrą w kategorii 4).

 

Zwroty wskazujące rodzaj zagrożenia opisują charakter i nasilenie zagrożeń stwarzanych przez substancję lub mieszaninę (zwroty H). Treść zwrotów powinna być zgodna z brzmieniem zawartym w załączniku III do rozporządzenia CLP. W przypadku zaklasyfikowania substancji lub mieszaniny w kilku klasach zagrożeniach z uwzględnieniem dalszych zróżnicowań, to na etykiecie należy zamieścić wszystkie zwroty H wynikające z klasyfikacji, chyba że treść tych zwrotów powtarza się.

 

Kod zwrotu zagrożenia

Klasa zagrożenia

Wybrany przykład (PL)

Wybrany przykład (EN)

H2**

Zagrożenie fizyczne

H250: Zapala się samorzutnie w przypadku wystawienia na działanie powietrza.

H250: Catches fire spontaneously if exposed to air

H3**

Zagrożenie dla zdrowia człowieka

H319: Działa drażniąco na oczy.

H319: Causes serious eye irritation.

H4**

Zagrożenia dla środowiska

H411: Działa toksycznie na organizmy wodne, powodując długotrwałe skutki.

H411: Toxic to aquatic life with long lasting effects.

 

  

Zwroty wskazujące środki ostrożności (zwroty P) mają na celu zapobieganie lub zminimalizowanie negatywnych skutków dla zdrowia ludzi lub dla środowiska wynikające z zagrożeń stwarzanych przez substancję lub mieszaninę.  Ponadto zwroty P w jednym języku powinny być zgrupowane razem ze zwrotami H na etykiecie. Nie powinno się znajdować więcej niż sześć zwrotów wskazujących środki ostrożności.

 

Kod zwrotu ostrożności

Kategoria zwrotu

Wybrany przykład (PL)

Wybrany przykład (EN)

P1**

Ogólne

P103: Przed użyciem przeczytać etykietę.

P103: Read label before use.

P2**

Zapobieganie

P231: Używać w atmosferze obojętnego gazu. 

P231: Handle under inert gas.

 

P3**

Reagowanie

P352: Umyć dużą ilością wody/…

P352: Wash with plenty of water/…

P4**

Przechowywanie

P403: Przechowywać w dobrze wentylowanym miejscu.

P403: Store in a well-ventilated place.

P5**

Usuwanie

P501: Zawartość/pojemnik usuwać do firmy posiadającej odpowiednie uprawnienia zgodnie z krajowymi przepisami.

P501: Dispose of contents/container to: in accordance with local regulation

 

 

Informacje uzupełniające (EUH):

 

Etykieta powinna zawierać odpowiednie informacje uzupełniające, gdy substancja lub mieszanina, która została sklasyfikowana jako niebezpieczna ma właściwości fizyczne lub zdrowotne określone w załączniku II do Rozporządzenia CLP. 

 

Dodatkowe kody informacyjne

Wybrany przykład (PL)

Wybrany przykład (EN)

EUH001

Produkt wybuchowy w stanie suchym.

Explosive when dry.

EUH014

Reaguje gwałtownie z wodą.

Reacts violently with water.

EUH044

Zagrożenie wybuchem po ogrzaniu w zamkniętym pojemniku.

Risk of explosion if heated under confinement.

 

Wymagania wielkości etykiet

Wymiary minimalne etykiet i piktogramów na podstawie CLP

Objętość opakowania

 

Wymiary etykiety

(w milimetrach)

Wymiary piktogramu

(w milimetrach)

≤ 3 litry

W miarę możliwości co

najmniej 52 x 74

Nie mniej niż 10 x 10

W miarę możliwości co

najmniej 16 x 16

> 3 litry i ≤ 50 litrów

Co najmniej 74 x 105

Co najmniej 23 x 23

> 50 litrów i ≤ 500 litrów

Co najmniej 105 x 148

Co najmniej 32 x 32

> 500 litrów

Co najmniej 148 x 210

Co najmniej 46 x 46

 

Podsumowanie

Praktyka stosowania zasad oznakowania CLP pokazuje, że na etykiecie trzeba zamieścić więcej informacji niż na dotychczasowej etykiecie DSD/DPD, co wymaga więcej miejsca. Jednym z powodów są wymagania dotyczące piktogramów oraz haseł ostrzegawczych. Trzeba dodać, że w porównaniu z DSD/DPD są dodatkowe wymogi w dotyczące oznakowania i klasyfikacji dotyczące mieszanin klasyfikowanych według metod obliczeniowych,

Dla wielu klas i kategorii zagrożenia obowiązują niższe ogólne stężenia graniczne. Dlatego też na etykiecie może pojawić się pojawia się większa ilość zwrotów H , a co za tym idzie należy umieścić dodatkowe zwroty określające zagrożenie oraz środki ostrożności.

Jeżeli chodzi o zwroty określające środki ostrożności, to w rozporządzeniu CLP przewidziano o wiele więcej takich zwrotów, niż sformułowań dotyczących bezpieczeństwa dostępnych na podstawie DSD/DPD. Z drugiej strony, mniej szczegółowe zasady doboru tych zwrotów na podstawie CLP w porównaniu do DSD sprawiają, że trudniej jest wybrać docelowe sześć zwrotów określających środki ostrożności, które mają się znaleźć na etykiecie zgodnie z CLP. 


Witold Bądkowski, Elżbieta Bądkowska

Specjalista Przedsiębiorstwa EKOS s.c.

www.ekos.gda.pl

2015